Silencio

Το πρώτο μικρό εργοστάσιο παρασκευής τσιγάρων ιδρύθηκε στην Ξάνθη το 1918, στην περίοδο της Βουλγαρικής Κατοχής, από τον Δαυΐδ Ιωσήφ Αρδίττη , γεννημένο στην Καβάλα. Στην περίοδο της Διασυμμαχικής Κατοχής της Θράκης (Ιούλιος 1919 – Μάιος 1920) ο Αρδίττης έχει το αποκλειστικό μονοπώλιο για την προμήθεια καπνού και τσιγάρων. Έτσι το εργοστάσιό του μεγαλώνει συνεχώς και τον Ιούλιο του 1924 γίνεται εργοστάσιο πρώτης τάξεως με τέσσερις σιγαροποιητικές μηχανές που παράγουν 800.000 τσιγάρα την ημέρα. Εξάγονται στο Βέλγιο, στην Γερμανία και στην Αίγυπτο και ποιοτικά θεωρούνται άριστα. Η διαφήμιση της εποχής για τα τσιγάρα πολυτελείας «ΑΡΔΙΤΤΗ ΛΟΥΞ» ανέγραφε, ότι «είναι τα ίδια σιγαρέττα τα οποία εκαπνίσθησαν εις την Συνδιάσκεψιν της Χάγης και επροκάλεσαν την γνωστήν συγχαρητήριον επιστολήν του κ. Βενιζέλου». Το εκπληκτικότερο όμως είναι, ότι ήδη από την εποχή εκείνη ο Αρδίττης είχε θέσει σ’ εφαρμογή ένα σύστημα παροχής δώρων, παρακινητικό προς τους καπνιστές των σιγαρέττων του. Όταν δηλαδή ...

Ο μανάβης και ο καλαθοπλέχτης, η τέντα και ο ήλιος που ανεβαίνει να φωτίσει την πραμάτεια, οι δυνατές φωνές που προσελκύουν αγοραστές και παρατηρητές... Ένας κόσμος σε μικρογραφία, χωράει στο ταμπλό του παζαριού της Ξάνθης, πολύβουο, πολύμορφο, πολυδιάστατο, πολυπολιτισμικό, πολυσύχναστο... Παλιές φιγούρες ο καταιφτζής , ο μπιμπλιτζής , ο ντοντουρματζής - φιγούρες από την Οθωμανική παράδοση που προσέδωσε το χαρακτηριστικό κλίμα του περίφημου παζαριού της Ξάνθης... χαμένες τώρα πια στους ρυθμούς μιας ανάπτυξης που προχωρά κλείνοντας τα μάτια στο ανθρώπινο στοιχείο και κρατώντας το "τεχνολογικά" άρτιο και ψυχρό. Οι φίλοι μας τότε, και σήμερα... αυτοί που μας "υποβλέπουν", όλο "ζητώντας" μια μοιρασιά. Πως αλλάζουν οι καιροί... Οι άνθρωποι όμως ποτέ δεν ξεχνούν στο βάθος του είναι τους... και οι παλιοί φίλοι - όσο κι αν τους προδώσουν, πάντα θα μένει η ανάμνηση να θυμίζει πως ήταν τότε που δεν τους χώριζαν τα όρια μιας πολιτικής που τελικά σήμερα μοιάζει να...